پیشنهاد تدوین نظام‌نامه‌ی تعیین تعرفه‌ی خدمات مهندسی
■ تعیین حق‌الزحمه‌ی مهندسان متناسب با وضعیت پروژه و سطح تعهدات
■ شیوه‌ی متفاوت تعیین تعرفه در بیرون از نظام مهندسی

رتبه‌بندی و متغیر بودنِ تعرفه‌های خدمات نظام مهندسی، موضوعی است که بارها از سوی مسئولان این سازمان و صاحب‌نظران مطرح شده و این در حالی است که تعرفه‌های درنظرگرفته‌شده‌ی کنونی برای همه‌ی مناطق و شهرها یکسان است. شماری از رییسان سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها دیدگاه‌هایشان را در این باره مطرح کرده‌اند.

به گزارش «صما» برخی نمایندگان مجلس حتی از یکسان بودن تعرفه های نظام مهندسی به عنوان معضلی یاد می کنند که موجب شده تا اقشار ضعیف جامعه نتوانند اقدام به دریافت پروانه پایان کار کنند و این مسئله درنهایت منجر به افزایش میزان تخلفات در ساخت و سازها شده است.

متغیر بودن تعرفه خدمات مهندسی، یک الزام است

در همین راستا رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان خراسان شمالی با تاکید بر ضرورت متغیر بودن تعرفه خدمات مهندسی گفت: تعرفه خدمات مهندسی باید بر اساس سختی، شرایط و محیط کار، میزان فاصله آن با مرکز شهر، جنس تاسیسات و مصالح کاربردی، کیفیت اجرا و تکنولوژی به کار رفته در آن ساختمان تعیین شود.

علی اکبر رمضانی در گفت و گو با «صما» ادامه داد: ممکن است یک ساختمان شرایط سازه ای متفاوتی نسبت به ساختمان های دیگر داشته و ساختگاه آن با سایر ساختمان ها متفاوت باشد. یعنی حق الزحمه و تعرفه نظارت باید بر اساس حساسیت و ارزش ساختمان معین شود.

وی با بیان این که ساختمانی که از درجه اهمیت بالاتری برخوردار است قطعا به دقت و نظارت بیشتری نیاز دارد تصریح کرد: در مقایسه با یک ساختمان معمولی و کم هزینه، ساختمانی که هزینه تمام شده بیشتری را به خود اختصاص می دهد؛ به یقین به زحمت بیشتری نیاز دارد و پرواضح است که حق الزحمه مهندسان و عوامل دخیل در آن پروژه باید متفاوت باشد.

رمضانی افزود: کما این که هر پیمانکاری هم که ساخت پروژه ای را عهده دار می شود، بر اساس سختی کار و متراژ قیمت گذاری می کند و وقتی همه این مسائل را در کنار هم می گذاریم، به این نتیجه می رسیم که تعیین یک تعرفه واحد برای نظارت شاید برای طرفین قرارداد منصفانه نباشد.

وی با بیان این که در حال حاضر تعرفه های مهندسی حالت ابلاغی دارد، در پاسخ به اینکه این رویه چه مشکلاتی را ایجاد می کند گفت: ممکن است در این حالت حقوق مالی و ریالی طرفین قرارداد تامین نشود و به جز این مشکل خاصی وجود ندارد. اما این مسئله با سایر فعالیت ها و خدمات مهندسی که مهندسان در سایر حوزه ها و خارج از نظام مهندسی انجام می دهند، متفاوت است.

رمضانی ادامه داد: در بخش های دیگر تعرفه های مهندسی بر اساس شرایط سختی کار، زمان، قیمت تمام شده ساخت و در قالب فهرست بها و گزارشات مالی کارگاه معین می شود. یعنی گزارشات نماینده کارفرما و گزارش مالی کارفرما از میزان سختی کار، هزینه تمام شده و آیتم های فنی، تعرفه را تعیین می کند.

وی با اشاره به یک چالش در این رابطه گفت: ساختمانی که در روستاها و یا شهرهای کوچک و یا حاشیه شهرها احداث می شود، نسبت به ساختمانی که در مرکز شهر و با تجهیزات و تاسیسات سازه ای بسیار حساس و پیچیده که نیاز به کنترل ها و نظارت های دقیق دارد، احداث می شود، به امکانات و هزینه تمام شده کمتری نیاز دارد و به همان نسبت تعهدات کمتری را برای مهندس ایجاد می کند و قطعا باید این ها از هم متفاوت باشند.

رمضانی با اشاره به اینکه اکنون همه این موارد در یک کفه ترازو دیده شده است اظهار داشت: مسئله این است که نرخ تعرفه نظام مهندسی در شهرهای کوچک که ساختمان ها دارای تاسیسات جزئی و سیم کشی ساده است، با ساخت و ساز در شهرهای بزرگ و دارای تاسیسات پیچیده یکسان است و به نظر می رسد که باید متناسب با وضعیت پروژه، تعرفه تعیین شود.

وی همچنین تاکید کرد: فعلا نظام تعرفه به صورت میانگین ابلاغ می شود، اما باید یک نظام نامه مخصوص جهت تعیین تعرفه خدمات نظام مهندسی نوشته شود.

تغییر تعرفه مهندسی توسط هیئت مدیره زمان‌بر است

همچنین رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان آذربایجان غربی گفت: بر اساس مبحث دوم مقررات ملی ساختمان، شورای مرکزی هر ساله هزینه ها و تعرفه های خدمات نظام مهندسی را مشخص و بر اساس جدول ۱۱ اعلام می کند. سپس هیئت مدیره می توانند بر اساس نیاز آن را در هیئت چهار نفره تغییر دهند که معمولا در کل استان ها یکی نیست و هر استانی تعرفه خاص خود را دارد.

بهرنگ دیلمقانی در گفت و گو با «صما» با بیان اینکه اعضای هیئت مدیره، انرژی و زمان زیادی را صرف تغییر تعرفه ها در گروه های مختلف می کنند که درنهایت اعتراضات و انتقادات زیادی هم از آن می شود که مجددا نیازمند بررسی در هیئت چهار نفره است، افزود: در صورتی که تعرفه ها از سوی شورای مرکزی ابلاغ شود، اجرای آن آسانتر و چالش ها کمتر خواهد بود.

وی با تاکید بر اینکه تعیین تعرفه خدمات مهندسی بهتر است با توجه به میزان جمعیت و اندازه شهرها از نظر وسعت انجام گیرد افزود: در این بین باید وضعیت اقشار محروم و ضعیف و تحت پوشش نهادهای حمایتی نیز مورد توجه قرار گرفته و برای آنها تخفیفاتی در تعرفه خدمات مهندسی در نظر گرفته شود.

دیلمقانی ادامه داد: در نظام مهندسی استان، طبق مصوبات داخلی برای افراد تحت پوشش بنیاد شهید و ایثارگران، تخفیفاتی در خدمات مهندسی در نظر گرفته شده و برای ساخت اماکن مذهبی و مساجد نیز حق الزحمه ای دریافت نمی شود.

این مسئول تاکید کرد: بهتر است مسائل مربوط به تعرفه خدمات مهندسی در قالب یک نظام نامه ارائه شود.

تعیین منصفانه تعرفه های نظام مهندسی

در ادامه، رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان البرز نیز گفت: تعرفه های نظام مهندسی جزو ماده ۱۱۷ آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی کنترل ساختمان به صورت کشوری تعیین می شود.

علیرضا مجربی با اشاره به اینکه تعرفه ها از سوی شورای مرکزی نظام مهندسی استان‎ها ابلاغ می شود، گفت: نظام مهندسی استان البرز می تواند در چارچوب هیئت ۴ نفره، تخفیف ۲۵ درصدی در تعرف خدمات مهندسی قائل شود.

مجربی با ابراز تاسف از اینکه در شهرهای اقماری استان البرز، ساخت و سازهایی انجام شده است که با تعرفه های کنونی همخوانی ندارد، گفت: تلاش سازمان نظام مهندسی استان بر این است که نرخ تعرفه ها کاهش یابد.

وی در رابطه با انتقاد یکی از نمایندگان مجلس درخصوص بالا بودن تعرفه های نظام مهندسی در برخی مناطق استان البرز به ویژه شهر کرج و و لزوم رتبه بندی تعرفه‌های نظام مهندسی، ابراز امیدواری کرد: تعرفه های نظام مهندسی در استان به صورت منصفانه و با رعایت نظارت و مقررات ملی تعیین شود.